مؤسسه مطبوعاتی روزنامه‌نگاری بین‌المللی معاصر علوم خبری 2382-9788 15 2 2026 07 23 The Social Function of Virtual Networks in Urban and Rural Areas کارکرد اجتماعی شبکه های مجازی در مناطق شهری و روستایی 232 252 229014 10.22034/lrsi.2025.527591.1382 FA حسین درخشان آقکند استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.(نویسنده مسئول). رایانامه:aderkhshan@pnu.ac.ir 0009-0008-5102-0550 جواد فعلی استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران رایانامه:javad_feli@pnu.ac.ir 0000-0001-8232-3855 Journal Article 2025 06 01 <strong>Objective</strong>: At present, the prevailing approach to confronting the media (soft) war in our country is predominantly negative, while social and cultural planning in this area has been largely neglected. The objective of the present study is to investigate and analyze the positive and negative effects of virtual social networks on social capital, with a focus on comparing urban and rural areas.<br><strong>Methods:</strong> This study employed a descriptive-correlational design and was conducted using structural equation modeling.<br><strong>Results: </strong>The estimated values indicated that although the use of social networks was significantly higher in urban areas than in rural areas, these networks had a greater impact on fostering the components of social capital among rural residents compared to their urban counterparts. To examine the difference in the means of the independent variable (the role of virtual networks) and the dependent variable (place of residence), a one-sample t-test was used. The results of the t-test, assuming equal variances, revealed a significant difference between the two groups (P = 0.002, F = 2.56) with a 95% confidence interval.<br><strong>Conclusions:</strong> There is a significant difference between rural and urban residents in terms of the type and level of activity in social networks. Respondents acknowledged both the positive and negative consequences of using virtual social networks. The effects on individuals' physical and mental health were equally emphasized by both rural and urban users. Regarding the influence of virtual networks on family and social relationships, the most notable findings indicated an increase in social participation and the development of civil society in rural areas. Conversely, in urban areas, negative consequences included emotional distance between children and parents, the weakening of the family institution, the emergence of family disputes, and the formation of unconventional friendships<br>. <strong>هدف:</strong> در حال حاضر در کشور ما برای مواجهه با جنگ رسانه ای ( نرم) بیشتر رویکرد سلبی حاکم بوده و از برنامه ریزی اجتماعی و فرهنگی غفلت شده است. هدف ما از این پژوهش بررسی و تحلیل اثرات مثبت و منفی شبکه های مجازی بر سرمایه اجتماعی به تفکیک نقاط شهری و روستایی است.<br><strong>روش پژوهش:</strong> روش پژوهش حاضر توصیفی – همبستگی بوده که با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری انجام شده است.<br><strong>یافته ها</strong>: مقادیر برآوردشده نشان داد علی رغم اینکه استفاده از شبکه‌های اجتماعی در مناطق شهری به مراتب بیشتر از مناطق روستایی بود ولی شبکه های اجتماعی بر خلق مولفه های سرمایه اجتماعی ساکنان روستایی اثرگذارتر از ساکنان شهری بودند. برای بررسی تفاوت میانگین‌های متغیرمستقل نقش شبکه های مجازی و متغیر وابسته محل سکونت از آزمونT تک نمونه ای استفاده شد. گزارش نتایج آزمون T با فرض برابری واریانس‌ها نشان داد که بین دو گروه با سطح معنی داری 0.0002 p= و با درجه آزادی 56/2 F= (اطمینان) سطح 95 درصد است.<br><strong>نتیجه گیری: </strong> بین ساکنین روستایی و ساکنین شهری شهرستان از نظر نوع و میزان فعال بودن در شبکه های اجتماعی تفاوت معناداری وجود دارد. شهروندان هم بر تاثیرات مثبت و هم تاثیرات منفی استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی تاکید داشتند.. تاثیرات بر وضعیت جسمی، روانی افراد در میان کاربران روستایی و شهری به یک اندازه مهم بود. در مورد آثار شبکه های مجازی بر روابط خانوادگی و اجتماعی افراد مهم ترین نتایج حاصل نشان از افزایش مشارکت اجتماعی و توسعه جامعه مدنی در روستا ها بود. دوری عاطفی فرزندان از والدین، تضعیف نهاد خانواده، بروز اختلافات خانوادگی و دوست یابی نامتعارف از پیامدهای منفی در شهرها بود. https://www.mjourcom.ir/article_229014_5b9d5aeb37526d880438263b4e360c1e.pdf