مؤسسه مطبوعاتی روزنامه‌نگاری بین‌المللی معاصر علوم خبری 2382-9788 15 2 2026 07 23 The Conceptualization of Personal Data Protection from Privacy in Cyberspace: A Comparative Study of the United States and the European Legal Tradition مفهوم‌سازی حمایت از داده‌های شخصی از حریم خصوصی در فضای سایبر؛ مطالعه تطبیقی آمریکا و سنت حقوقی اروپا 191 210 248290 10.22034/lrsi.2026.523001.1365 FA امین شهناز دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.رایانامه: amin.shahnaz@iau.ac.ir 0009-0000-5008-7026 حمید بهره مند استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران، تهران.ایران (نویسنده مسئول).رایانامه: bahremand@ut.ac.ir 0000-0001-8523-7004 عباس شیخ الاسلامی دانشیار گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.رایانامه:: sheikholeslami@mshdiau.ac.ir 0000-0003-3975-6844 محمد فرجیها دانشیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.رایانامه: Farajihay@modares.ac.ir 0009-0002-7537-0359 Journal Article 2025 10 01 Objective: This study elucidates the conceptual shift from traditional privacy doctrines to the independent notion of personal data protection within cyberspace. Traditional privacy frameworks - grounded in protection against physical intrusion and rooted in negative rights - prove inadequate in addressing the challenges posed by contemporary surveillance regimes and big data analytics. A comparative examination of the American tradition (characterized by liberal individualism and a negative, non-interventionist approach) and the European tradition (underpinned by human dignity and a positive, regulatory orientation) demonstrates that personal data protection constitutes a fundamental transformation in rights discourse. This evolution carries significant implications for journalism, investigative reporting, and media information management. Method: This research employs a comparative analytical method, utilizing qualitative content analysis of legislation, judicial precedents, and academic texts from both American and European jurisdictions. The study traces the conceptual transition from location-based privacy to personal data protection in cyberspace through documentary and library-based sources. Results: The findings reveal a pronounced dichotomy in approaches. The American tradition - grounded in individualism, negative liberty, and state non-intervention - defines privacy through the lens of individual control and the right to be let alone, thereby producing a reactive, fragmented, and inherently limited framework that struggles to counteract the power of technology monopolies. By contrast, the European tradition, anchored in human dignity and the regulatory state, has established a proactive and integrated framework, exemplified by the General Data Protection Regulation (GDPR). This model recognizes affirmative rights - including access, rectification, erasure, and compensation - imposes binding obligations on data processors, and offers a clearer legal basis for reconciling journalistic freedoms with data privacy protections. Conclusion: This paper ultimately argues that personal data protection has evolved into an independent, affirmative, and third-generation right, complementing and, in many respects, surpassing the negative and defensive right to privacy. The relative success of the European model in balancing individual and collective interests - through the mandates of transparency, accountability, and Privacy by Design - presents a framework that is adaptable, yet requires intelligent localization for developing legal systems, including in the domain of regulating media and journalistic activities. The future of governance in the digital age depends upon embracing this paradigm shift and establishing effective regulatory institutions capable of addressing emerging challenges. هدف: این پژوهش با هدف تبیین گذار پارادایمی از حریم خصوصی سنتی به مفهوم مستقل حمایت از داده‌های شخصی در فضای سایبر انجام شده است.آموزه‌های سنتی حریم خصوصی که بر حفاظت در برابر مداخله فیزیکی و حقوق منفی استوار بودند، در برابر فناوری‌های پیشرفته نظارت و پردازش کلان‌داده ناکارآمد شده‌اند.تطبیق دو سنت حقوقی آمریکا با محوریت فردگرایی لیبرال و رویکرد سلبی و اروپا با محوریت کرامت انسانی، همبستگی اجتماعی و رویکرد ایجابی نشان می‌دهد که تکوین مفهوم مستقل حمایت از داده‌های شخصی ضرورتی اساسی در حقوق بنیادین است.این گذار مفهومی، به‌ویژه در حوزه‌های حساسی مانند علوم خبری، روزنامه‌نگاری تحقیقی و مدیریت اطلاعات رسانه‌ای، کاربردهای عملی گسترده‌ای دارد و نحوه تعادل میان حق‌های متعارض را بازتعریف می‌کند. روش: این پژوهش با رویکرد تطبیقی ـ تحلیلی و با تکیه بر تحلیل اسناد بالادستی، قوانین مصوب، رویه‌های قضایی شاخص و متون آکادمیک بنیادین در دو حوزه حقوقی آمریکا و اروپا انجام شده است.داده‌ها نیز از طریق روش گردآوری اسنادی و مطالعات کتابخانه‌ای گردآوری و تحلیل شده‌اند. یافته ها: یافته‌ها از دوگانگی بنیادین میان رویکردهای آمریکا و اروپا حکایت دارد.در سنت آمریکایی، حریم خصوصی بر کنترل فردی و حق بر تنها گذاشته شدن استوار شده و در نتیجه نظامی واکنشی، پراکنده و کم‌قدرت در برابر انحصارهای اطلاعاتی شرکت‌های فناوری شکل گرفته است.در مقابل، سنت اروپایی با اتکا به کرامت انسانی و نقش دولت تنظیم‌گر، چارچوبی فعال، ایجابی، یکپارچه و تنظیم‌گرا ایجاد کرده که در مقرراتی مانند مقررات عمومی حفاظت از داده ها (GDPR) متجلی است.این چارچوب حقوقی مانند اصلاح و جبران خسارت را به رسمیت می‌شناسد و تکالیف سنگینی بر پردازش‌کنندگان داده تحمیل می‌کند؛ ازاین‌رو در حوزه‌های حساسی مانند علوم خبری، موازنه مؤثرتری میان حق اطلاع عمومی و حق حریم خصوصی فراهم می‌آورد. نتیجه‌گیری: این پژوهش استدلال می‌کند که حمایت از داده‌های شخصی به‌عنوان حقی مستقل، ایجابی و نسل‌سومی تکوین یافته که مکمل و در بسیاری موارد فراتر از حق منفی و دفاعی حریم خصوصی است.مدل اروپایی، با تأکید بر شفافیت، پاسخگویی و محافظت از حریم خصوصی از طریق طراحی، الگویی قابل اقتباس اما نیازمند بومی‌سازی برای نظام‌های حقوقی در حال توسعه است.

https://www.mjourcom.ir/article_248290_26e8038468b101cc834b42122ecf8612.pdf