مؤسسه مطبوعاتی روزنامه‌نگاری بین‌المللی معاصر علوم خبری 2382-9788 15 3 2026 10 23 The Application of Popper's Philosophy of Science in Addressing the Challenges of Presenting Science News in the Media کاربست فلسفۀ علم پوپر در مواجهه با چالش‌های ارائۀ اخبار علم در رسانه‌ها 1 20 253146 10.22034/lrsi.2026.570903.1505 FA اسماعیل افقهی استادیار پژوهشکده ارتباطات، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)، رایانامه: eafghahi@yahoo.com 0000-0002-3068-0110 سیده فاطمه یوسفی دانشجوی کارشناسی ارشد روزنامه نگاری، گروه روزنامه نگاری، دانشکده ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. رایانامه: yousefiseyedehfatemeh@gmail.com Journal Article 2026 01 07 <strong>Objective:</strong> The aim of this study is to examine the position of Popper's philosophy of science in the quality of science news published by the media. In other words, it investigates the extent to which the criteria of Popper's principle of falsifiability are observed in content labeled as scientific by news agencies.<br><strong>Method:</strong> To test the hypotheses, content analysis was applied to scientific-labeled materials published in the selected media outlets. For this purpose, scientific articles and news items were collected from reputable Iranian news agencies (IRIB, Asr-e Iran, ISNA, IRNA, and Mehr) over a three-month period during the summer of 2025 (1404 AH).<br><strong>Results:</strong> The data revealed that among the examined news agencies, the criterion of "theoretical transparency" was observed at an average of 98.6%, "the possibility of falsifiability of the theory" at an average of 97.8%, and "empirical analysis of the theory" at an average of 98%. The criteria of "criticizability" and "lack of bias" were observed at averages of 55.4% and 57.2%, respectively. However, the criterion of "uncertainty" was observed at an average of only 18.6%. Consequently, all hypotheses except Hypothesis 5 were rejected, although Hypotheses 4 and 6 were confirmed with relatively small differences.<br><strong>Conclusions</strong>: The criteria of theoretical transparency, falsifiability, and empirical analysis were accorded considerable priority by news agencies and their journalists, whereas the criterion of uncertainty received extremely low attention. Media outlets and/or journalists do not appear to attach importance to this criterion in published science news, which is noteworthy. Neglecting uncertainty in science can negatively affect the principle of falsifiability itself. These two principles constitute core elements of Popper's theory, and observing them can lend credibility to media content labeled as scientific. In addition, the criteria of criticizability and lack of bias, with averages between 50% and 60%, were only moderately observed by news agencies - a level that may be considered fragile. One notable result of this study is that, overall, in terms of observing Popper's falsifiability criteria in science news, the news agencies rank as follows: ISNA, IRIB, IRNA, Mehr, and Asr-e Iran. <strong><span lang="AR-SA">هدف:</span></strong><span lang="AR-SA"> هدف این تحقیق بررسی جایگاه فلسفه علم پوپر در کیفیت </span><span lang="FA">اخبار علم</span><span lang="AR-SA"> منتشرشده توسط رسانه‌هاست. به عبارت دیگر، بررسی میزان رعایت معیارهای اصل ابطال‌پذیری پوپر در محتوای با برچسب علمی در خبرگزاری‌هاست. </span><br><strong><span lang="AR-SA">روش:</span></strong><span lang="AR-SA"> برای آزمون فرضیه­ها از تحلیل محتوای مطالب با برچسب علمی منتشرشده در رسانه</span><span lang="AR-SA">­</span><span lang="AR-SA">های مورد بررسی استفاده می</span><span lang="AR-SA">­</span><span lang="AR-SA">شود. بدین منظور، مقالات و اخبار علم از خبرگزاری</span><span lang="AR-SA">­</span><span lang="AR-SA">های معتبر ایران (صدا و سیما، عصر ایران، ‌ایسنا، ایرنا و مهر) در بازه سه ماهه تابستان 1404 جمع‌آوری شدند. </span><br><strong><span lang="AR-SA">یافته‌ها:</span></strong><span lang="AR-SA"> داده‌ها نشان دادند که در خبرگزاری‌های مورد بررسی معیار «شفافیت نظریه» با میانگین 6/98 درصد، «امکان ابطال­پذیری نظریه» با میانگین 8/97 درصد، معیار «تحلیل تجربی نظریه» با میانگین 98 درصد رعایت شده‌اند. معیار «انتقادپذیری» با میانگین 4/55 درصد و معیار «عدم سوگیری» با میانگین 2/57 درصد رعایت شده‌اند. اما معیار «عدم قطعیت» در خبرگزاری‌های مورد بررسی با میانگین 6/18 درصد رعایت شده است. در نتیجه بجز فرضیه5 بقیه فرضیه‌ها رد می‌شوند. البته فرضیه4 و فرضیه6 هم با اختلاف نه چندان زیادی تأیید شدند. </span><br><strong><span lang="AR-SA">نتایج: </span></strong><span lang="AR-SA">معیارهای شفافیت نظریه‌ها، قابلیت ابطال‌پذیری و تحلیل تجربی در مقیاس قابل توجهی در اولویت خبرگزاری‌ها یا خبرنگاران آنها قرار داشتند اما معیار عدم قطعیت از اقبال فوق‌العاده پایینی برخوردار است و رسانه‌ها و یا خبرنگاران اهمیتی برای این معیار در اخبار علمی منتشره قائل نیستند که قابل تأمل است. اگر به معیار عدم قطعیت در علم توجه نشود اثرات سوء آن می‌تواند اصل ابطال‌پذیری را نیز تحت تأثیر قرار دهد. این دو اصل جزو اصول اصلی نظریه پوپر هستند و رعایت آنها می‌تواند به محتوای با برچسب علمی رسانه‌ها اعتبار بخشد. همچنین، دو معیار انتقادپذیری و عدم سوگیری با میانگین بین 50 تا 60 درصد از طرف خبرگزاری‌ها رعایت شده‌اند که این میزان می‌تواند شکننده باشد. از نتایج قابل تأمل در این تحقیق این است که به‌صورت کلی، از بابت رعایت معیارهای اصل ابطال‌پذیری پوپر در اخبار علمی،‌ خبرگزاری‌ها به‌ترتیب ایسنا، صدا و سیما، ایرنا، مهر و عصر ایران قرار می‌گیرند. </span> https://www.mjourcom.ir/article_253146_6506de5c71c403b45bcdf2e312f77564.pdf