بازخوانی سرمایه فرهنگی و هژمونی رسانه ای در پادکست ها

شهیدزاده, پری ناز

doi:10.22034/lrsi.2025.540506.1415

بازخوانی سرمایه فرهنگی و هژمونی رسانه ای در پادکست ها

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پری ناز شهیدزاده

. دکتری فرهنگ و ارتباطات، گروه فرهنگ و مطالعات رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: parinazshahidzadeh1400@gmail.com

10.22034/lrsi.2025.540506.1415

چکیده

هدف : این مطالعه با بهره گیری از نظریه های پیربوردیو و آنتونیوگرامشی به تحلیل نقش پادکست به عنوان رسانه ای فرهنگی در فضاهای اجتماعی می پردازد. هدف اصلی، واکاوی انتقادی چگونگی بازتولید هژمونی و سرمایه فرهنگی از طریق بررسی پادکست های پرمخاطب فارسی زبان(موجود درپلتفرم کست باکس) و مطالعه ویژگی های متمایز این رسانه در فرآیند فرهنگ سازی است.
روش پژوهش: دراین تحقیق، روش کتابخانه ای و شیوه تحلیلی ـ توصیفی انجام شده است. داده ها از انتخاب هدفمند پادکست های فارسی زبان پرمخاطب دریافتی از پلتفرم کست باکس، انتخاب شده و تحلیل آن ها در چارچوب نظری سرمایه فرهنگی، میدان اجتماعی و مفهوم هژمونی انجام گرفته است. رویکرد مطالعه، بازخوانی انتقادی وتفسیری است که برویژگی های فضای شنیداری و غیررسمی پادکست تأکید دارد.
یافته ها: یافته های تحقیق نشان داده، این رسانه به دلیل فضای غیررسمی و انعطاف زمانی و مکانی موجود درآن؛ طرح ناگفته ها و بحث های عمیق تر را امکان پذیر ساخته و زمینه ای مناسب برای برقراری ارتباط مؤثر با مخاطبان در سطوح مختلف اجتماعی را فراهم آورده است. همچنین نقش مهمی در تقویت سرمایه فرهنگی و بازتولید یا نقد هژمونی فرهنگی ایفا می کند. این رسانه به عنوان فضایی شنیداری و خصوصی، امکان فرهنگ سازی در فضاهای غیررسمی را فراهم کرده و باعث بازتعریف گفتمان های فرهنگی می شود.
نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد پادکست ها به عنوان رسانه ای نوظهور و تا حدی امن، ظرفیت ویژه ای در ایجاد فضای گفتگو و مشارکت فرهنگی در سطوح مختلف اجتماعی دارند. این رسانه با فراهم کردن فضایی انعطاف پذیر و مطمئن، می تواند نقش کلیدی در بازتولید یا چالش گری هژمونی فرهنگی و ارتقای سرمایه فرهنگی ایفا کند.

کلیدواژه‌ها

پادکست

سرمایه فرهنگی

هژمونی

فرهنگ سازی

عنوان مقاله English

Revisiting Cultural Capital Within the Framework of Podcasts: Toward a Critical Understanding of Media Hegemony

نویسنده English

Parinaz Shahid Zadeh

1. Ph.D. in Culture and Communication, Department of Culture and Media Studies, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran. Email:parinazshahidzadeh1400@gmail.com

چکیده English

Objective: This research utilizes the theoretical frameworks of Pierre Bourdieu and Antonio Gramsci to critically analyze the role of podcasts as a cultural medium within social spaces. The primary objective is to examine the capacity of podcasts to reinforce cultural capital and facilitate cultural reproduction through the articulation of lived experiences and the transmission of historical and cultural narratives. Emphasizing the distinctive attributes of podcasts in comparison to other digital media, this study seeks to identify the forms of cultural capital embedded in this medium - manifest in language, narratives, symbols, and stylistic variations—through content analysis of selected podcasts and their associated discourses. Given that podcasts possess a relatively independent and more informal structure than traditional media, this study addresses the following research question: How is cultural capital distributed and reproduced within this emerging medium, and what role does this process play in the formation of media hegemony?
Method: This qualitative and interpretive study conducts a content analysis of a selected corpus comprising ten Persian-language podcasts with the highest number of followers on the Castbox platform. The theoretical lens integrates key concepts such as cultural capital, social field, and hegemony, enabling a critical re-examination of the auditory and private dimensions that characterize the podcasting medium. The interpretive analysis foregrounds the cultural and social potentials embedded in podcast discourse. Data were collected through library-based research, drawing upon scientific articles, theoretical texts, and authoritative sources pertaining to cultural capital and hegemony.
Results: The findings indicate that podcasts, owing to their auditory format and relatively private context, provide a unique platform for the representation and reproduction of cultural and historical narratives through the mediation of audience lived experiences. These characteristics position podcasts as effective instruments in shaping and consolidating the interactions of cultural capital between producers and consumers. Unlike many digital media platforms, podcasts foster a more intimate communicative environment that helps overcome social and psychological barriers to the interpretation and internalization of meaning.
Conclusions: Through the examination of ten podcasts - including ‘Aknoon’, ‘Jafekri’, ‘Radio Rah’, and ‘Radio Marz’ - the findings reveal that Persian-language podcasts, as a cultural field (in Bourdieu's terms), create a space for competition, legitimization, and the reconstruction of cultural capital. They have functioned as a means of representing alternative discourses - distinct from common and dominant narratives - and have facilitated the internalization of ideas and values through the expression of narratives in informal language, thereby contributing to the reproduction of media hegemony. The results of this research demonstrate that podcasts emerge as an influential and emergent medium within contemporary cultural landscapes, possessing significant potential to strengthen cultural capital and support processes of cultural reproduction. Their auditory and private characteristics offer an optimal environment for the transmission of historical narratives, thus playing a pivotal role in cultural formation. Future research should explore the complex interactions between podcasts and other digital media to elucidate broader cultural and power dynamics.

کلیدواژه‌ها English

Cultural Capital

Cultural building

Hegemony

Podcast

منابع

اسدی، عباس. (1396)، نقش رسانه های بین المللی در زایش و تکامل یک گفتمان بین المللی، دوفصلنامه سیاست و روابط بین الملل، 2(1)،61-35.

افراش، ادریس و خجیر،یوسف. (1400)، ارائه مدل مطلوب برای کسب وکارپادکست های ایرانی، فصلنامه علوم خبری،10(38)، 113-144.

اکبری آزاد، مریم؛ گیویان، عبدالله؛ میناوند، محمد. (1388)، بررسی فرصت ها و تهدیدهای پادکستینگ برای رادیو در ایران از دیدگاه کارشناسان و کارگزاران ارتباطات، فصلنامه پژوهش های ارتباطی، 16(59)، 114-97.

اکرمی، خدیجه. (1403)، رسانه های دیجیتالی و حقوق مالکیت معنوی . فصلنامه علوم خبری، 13(3)، 20-1.

اورا، حسین. (1404)، پادکست صوتی این نقطه، پلتفرم کست باکس، ،8 اگوست 2025.

بندری، علی. (1404)، پادکست صوتی بی پلاس، پلتفرم کست باکس، ،8 اگوست 2025.

بندری، علی. (1404)، پادکست صوتی چنل بی ، پلتفرم کست باکس ،8 اگوست 2025.

بوردیو، پیر. (1402)، تمایز، ترجمه حسن چاوشیان ، چاپ هشتم، تهران: نشر ثالث.

بوردیو، پیر. (1398)، درسی درباره درس ، ترجمه ناصر فکوهی ، چاپ چهارم ، تهران : نشر نی.

پورباقی،مهدی. (1404)، پادکست صوتی آخرین شاهد، پلتفرم کست باکس،8 اگوست 2025.

پیشگاهی فرد، زهرا؛ زمانی، عظیم؛ عزیزی، فرید؛ محمدی، احمد. (1394)، بازنمایی روایت های هویتی درفضای مجازی با تأکید برآرای میشل فوکو، فصلنامه مطالعات میان فرهنگی، 11(28)، 37-9.

تافلر، الوین. (1401) شوک آینده، ترجمه حشمت اله کامرانی ، چاپ چهاردهم، تهران: نشر نو.

جافکری، امیرعلی ق. (1404)، پادکست صوتی جافکری، پلتفرم کست باکس،8 اگوست 2025.

جهان جعفری، سروی. (1387)، پادکست، گامی به جلو، ماهنامه رادیو، 8(45)، 114-108.

دادگران ، سیدمحمد. (1403) مبانی ارتباطات جمعی ، چاپ بیست وششم، تهران: انتشارات مروارید.

دریفوس، هیوبرت ورابینو، پل. (1403)،میشل فوکو، فراسوی ساختگرایی وهرمنیوتیک، ترجمه حسین بشیریه، چاپ شانزدهم، تهران: نشرنی.

رادیو مرز. (1404)، پادکست صوتی رادیو مرز، راوی : مرضیه (بدون نام خانوادگی)، پلتفرم کست باکس،8 اگوست 2025.

رنجبر، فرزین. (1404)، پادکست صوتی رواق، پلتفرم کست باکس، 8 اگوست 2025.

زارعی زوارکی،اسماعیل؛ قاسمی سامنی،متین. (1394)، تأثیر پادکست بر یادگیری مشارکتی دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی، فصلنامه فن آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، 6(2)، 18-5.

سایمون، راجر. (1400) آنتونیو گرامشی(درآمدی براندیشه های سیاسی)، ترجمه محمداسماعیل نوذری، تهران: نشرنگاه.

سودبخش، امیر. (1404)، پادکست صوتی رُخ ، پلتفرم کست باکس ، 8 اگوست2025.

شکوری، مجتبی. (1404)، پادکست صوتی رادیو راه ، پلتفرم کست باکس، 8 اگوست 2025.

صالحی امیری، سیدرضا. (1401)، مفاهیم ونظریه های فرهنگی، تهران: ققنوس.

صحت، سروش. (1404)، پادکست صوتی اکنون، پلتفرم کست باکس، 8 اگوست 2025.

ضابطیان، منصور. (1404)، پادکست صوتی جعبه، پلتفرم کست باکس، 8 اگوست2025.

عباداتی ، نرجس و عباداتی، لیلا. (1399)، شبکه های اجتماعی جدید و تعاملات نسلی، فصلنامه علوم خبری،9(4)،120-91.

عشقی پور، حمیدرضا. (1400)، سنجش نقش سرمایه اجتماعی بر محرومیت نسبی از طریق کاربست رسانه های اجتماعی مجازی(مطالعه موردی شهر نجف آباد)، فصلنامه علوم خبری، 10(3)، 102-73.

علمی نیک، نفیسه. (1395)، فضای مجازی، آسیب ها، تهدیدها وفرصت ها ،تهران:سومین همایش ملی مجازی پاک .

عمرانی، بهزاد و صفاریان پور، سیاوش. (1404)، پادکست صوتی رختکن بازنده ها، پلتفرم کست باکس، 8 اگوست 2025.

فرایر، سارا. (1400)، بدون فیلترـ اینستاگرام چگونه اینستاگرام شد، ترجمه رسول فیروزی و تهمینه نصرالهی، تهران: نشرمون.

کوزر، لوئیس و روزنبرگ، برنارد. (1397)، نظریه های بنیادی جامعه شناختی، ترجمه فرهنگ ارشاد، چاپ ششم، تهران: نشرنی.

گرنفل، مایکل. (1398)، مفاهیم کلیدی پیربوردیو، ترجمه محمد مهدی لبیبی، چاپ سوم، تهران: نشرافکار.

محمدی، امین. (1404)، پادکست صوتی اثرپروانه ای، پلتفرم کست باکس، ،8 اگوست 2025.

نراقی ، حسن.(1382)، جامعه شناسی خودمانی، چاپ ششم ، تهران : نشر اختران.

نوری،امیرحسین. (1404)، پادکست صوتی رادیو آفساید، پلتفرم کست باکس، 8 اگوست 2025.

References:

Afrash, I., & Khajir, J. (2021). Proposing an optimal model for Iranian podcast businesses. News Science, 10(38), 113–144. (in Persian)

Akbariazad, M., Givian, A., & Minavand, M. (2009). Examining the opportunities and threats of podcasting for radio in Iran from the perspectives of communication experts and practitioners. Quarterly Journal of Communication Research, 16(3/59), 97–114. (in Persian)

Akrami, Kh. (2024). The digital media and intellectual property. News Science, 13(3), 1–20. https://doi.org/10.22034/Irsi.2024.339753.1085 (in Persian)

Ancillai, Ch., Bartoloni, S., Filipovic, J., & Temperini, V. (2024). The role of online communities in shaping the Society 5.0 paradigm: A social capital perspective. European Journal of Innovation, 5(28), 1890–1915. https://doi.org/10.1108/EJIM-02-2024-0168

Asadi, A. (2017). The role of international media in the creation and evolution of an international discourse. Journal of Politics and International Relations, 1(2), 35–61. (in Persian)

Aura, H. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/ThisPoint. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Bandari, A. (2025a). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/BPlus. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Bandari, A. (2025b). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/ChannelB. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Bourdieu, P. (2019). A lesson about lesson (N. Fakuhi, Trans.). Ney Publication. (in Persian)

Bourdieu, P. (2023). Distinction: A social critique of the judgement of taste (H. Chacoshian, Trans.). Saless Publication. (in Persian)

Buzzsprout. (2025). Types of podcasts. Retrieved August 2, 2025, from https://Buzzsprout.com/blog/types-of-podcasts

CastBox. (n.d.). Podcast platform. Retrieved August 2025, from http://castbox.fm

Couser, L., & Rozenberg, B. (2018). Sociological theory (6th ed.). Ney Publication. (in Persian)

Dadgaran, S. M. (2024). Fundamentals of mass communication (26th ed.). Morvarid Publication. (in Persian)

Digito. (2025). Report on the status of the podcast industry in Iran*. Retrieved from https://Digito.com/Iran-technology-news/report-on-the-status-of-the-podcast-industry-in-Iran

Dreyfus, H., & Rabinow, P. (2025). Michel Foucault: Beyond structuralism and hermeneutics (H. Bashiriyeh, Trans.; 16th ed.). Ney Publication. (in Persian)

Ebadati, N., & Ebadati, L. (2020). New social networks and generational interactions. News Science, 9(4), 91–120. (in Persian)

Elmi Nik, N. (2017). The cyberspace: Risks, threats, and opportunities. Proceedings of the Third National Virtual Conference on Pak. (in Persian)

Eshghipour, H. (2021). The role of social capital through virtual social media on relative deprivation (Case study of Najafabad City). News Science, 10(3), 73–102. (in Persian)

Frier, S. (2020). No filter: The inside story of Instagram. Simon & Schuster.

Granfel, M. (2019). Pierre Bourdieu: Key concepts and theories (M. M. Labibi, Trans.; 3rd ed.). Afkar Publication. (in Persian)

Idea Agency. (2023). 96% of Persian podcasts lack revenue models. Retrieved October 2, 2023, from http://Ideaagency.net/96-of-persian-podcasts-lack-revenue-models

Jafekripodcast. (2025). [Audio podcast by Amir Ali, Gh.]. CastBox. http://castbox.fm/Jafekri. Retrieved August 9, 2025. (In Persian)

Jahan Jafari, S. (2008). Podcast: A step forward. Radio Monthly, 8(45), 108–114. (In Persian)

Kormelink, T. G., et al. (2025). Anytime, anyplace? The context-dependency of podcast use. Journalism Studies, 26(8), 961–979. https://doi.org/10.1080/1461670X.2025.2487857

Mohammadi, A. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/ButterflyEffect. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Naraghi, H. (2003). Casual society (6th ed.). Akhtaran Publication. (in Persian)

Nouri, A. M. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/RadioOffside. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Omrani, B., & SafarianPour, S. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/Rbazandeha. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Pishgahifard, Z., et al. (2015). Representation of identity narratives in virtual space with emphasis on Michel Foucault's view. Intercultural Studies, 11(28), 9–37. (in Persian)

Podnews. (2022). Persian podcasts. Retrieved November 3, 2022, from http://Podnews.net/press-release/persian-podcasts

Pourbaqi, M. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/TheLastWitness. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Radio Marz Podcast. (2025). [Audio podcast by Marzie]. CastBox. http://castbox.fm/RadioMarz. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Ranjbar, F. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/Ravaq. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Salehi Amiri, S. R. (2023). Cultural conception and theories. Ghoghnoos Publication. (in Persian)

Sehat, S. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/Aknoontalks. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Shakoori, M. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/RadioRah. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Simon, R. (2022). Gramsci's political thought (M. I. Nozari, Trans.). Negah Publication. (in Persian)

SoodBakhsh, A. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/Rokh. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Sullivan, J. L. (2019). The platforms of podcasting: Past and present. Social media + Society, 1–12. https://doi.org/10.1177/205630511988002

Toffler, A. (2022). Future shock (H. Kamrani, Trans.; 14th ed.). Ney Publication. (in Persian)

Zabetian, M. (2025). [Audio podcast]. CastBox. http://castbox.fm/Box. Retrieved August 9, 2025. (in Persian)

Zarei Zavaraki, I., & Ghasemi Sameni, M. (2016). Investigating the effect of using educational podcasts on listening comprehension of language learners. Quarterly Journal of Information and Communication Technology in Educational Sciences, 6(2), 5–18. (in Persian)