منابع
ابراهیمی، شبیر. (۱۳۹۴). درآمدی بر خسارت معنوی در حقوق ایران. نشر آثار اندیشه.
اکبری آرائی، منصور. (۱۳۹۹). عذرخواهی به عنوان یکی از شیوههای جبران خسارت معنوی در مسئولیت مدنی. مجله حقوقی دادگستری، شماره ۱۰۹.
بادینی، حسن. (۱۳۹۱). مسئولیت مدنی ناشی از نقض حقوق معنوی مربوط به شخصیت و حقوق بشر. فصلنامه حقوق، ۴۲(۱).
بیپروا، امیر. (۱۳۹۸). رسانه، حقوق بشر و شهروندی در عصر جهانی شدن. تهران: نشر میزان.
پروین، فرهاد. (۱۳۸۰). خسارات معنوی در حقوق ایران. تهران: ققنوس.
حیدری محبوب، محمدرضا و همکاران. (۱۳۹۹). اعاده حیثیت رسانهای: بررسی انتقادی انتشار حکم برائت. رسانه، ۳۱(۴).
رضایی، حدائق. (۱۳۹۹). عذرخواهی یا عدم عذرخواهی: رویکردی بیناحوزهای به تحلیل کلام عذرخواهیهای رسمی در رسانههای ایران. پژوهشهای زبانی، ۲(۷۷).
صبار، شاهو و هیان، همکاران. (۱۳۹۴). عوامل مرتبط با میزان اعتماد مخاطبان به رسانههای نوین و سنتی. فصلنامه مطالعات رسانههای نوین، ۱(۴).
قاسمزاده، مرتضی. (۱۳۸۸). مسئولیت مدنی و الزامات خارج از قرارداد. تهران: نشر میزان.
قربانی، ربیعالله و همکاران. (۱۴۰۳). ابعاد اخلاقی آسیب معنوی در زیاندیدگان نقض حقوق بشر و شیوههای جبران خسارت معنوی. اخلاق در علوم و فناوری، ۱۹(۲)، ۵۰-۵۶.
کاتوزیان، ناصر. (۱۳۶۸). الزامهای خارج از قرارداد. جلد ۴. تهران: بهنشر.
مطهری، عباس. (۱۳۸۵). خسارت معنوی در آرای قضایی با تکیه بر حقوق ایران و مصر. قم: دانشگاه مفید.
نجفی فتاحی، صمد. (۱۳۸۳). جبران مادی خسارت معنوی در حقوق ایران. مجله کانون وکلا، ۱۸۶ و ۱۸۷.
نیکفرجام، زهره. (۱۳۹۲). جبران خسارت معنوی در فقه و حقوق. مبانی فقهی حقوق اسلامی، ۶(۱۱).
ابنبابویه، محمد بن علی. (۱۴۰۴ق). من لا یحضره الفقیه. قم: انتشارات جامعه مدرسین.
السنهوری، عبدالرزاق احمد. (۲۰۰۴). الوسیط فی شرح القانون المدنی: نظریة الالتزام بوجه عام. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
العوجی، مصطفی. (۲۰۰۹). القانون المدنی: المسؤولیة المدنیة. بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیة.
قانون مسئولیت مدنی، مصوب ۱۳۳۹، بهویژه ماده ۱۰.
قانون آیین دادرسی کیفری، مصوب ۱۳۹۲، بهویژه ماده ۱۴ و تبصرههای آن.
قانون جرائم رایانهای، مصوب ۱۳۸۸، بهویژه مواد مربوط به هتک حیثیت و نشر اکاذیب.
قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، مصوب ۱۳۸۷، بهویژه ماده ۲۱.
قانون مطبوعات و آییننامه اجرایی قانون مطبوعات، بهویژه مقررات مربوط به نشریات و رسانههای الکترونیکی.
دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۷۰۱۰۰۹۳۲ مورخ ۲۶/۸/۱۳۹۲ شعبه ۵۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران، با موضوع جبران زیان معنوی ناشی از نشر اکاذیب و الزام به درج عذرخواهی در روزنامه کثیرالانتشار.
دادنامه شماره ۱۱۵۹ مورخ ۲۸/۶/۱۳۸۱ شعبه ۳۶ دادگاه عمومی قم، با موضوع الزام به تکذیب و عذرخواهی در جمع اقوام درجه یک.
نشست قضایی اهواز مورخ ۳/۵/۱۳۹۷ درباره مطالبه ضرر و زیان معنوی ناشی از جرم و ماهیت مالی یا غیرمالی خواسته عذرخواهی.
References
Abrahimi, S. (2015). An Introduction to Moral Damage in Iranian Law. Tehran: Asar-e Andisheh Publications. (in Persian)
Akbari Araei, M. (2020). Apology as a method of compensation for non-pecuniary damage in civil liability. Legal Journal of Justice, 109. (in Persian)
Al-Awaji, M. (2009). Civil Law: Civil Liability. Beirut: Al-Halabi Legal Publications. (in Arabic)
Al-Sanhuri, A. A. (2004). Al-Wasit fi Sharh al-Qanun al-Madani: The General Theory of Obligation. Beirut: Dar Ihya al-Turath al-Arabi. (in Arabic)
Allan, A. (2016). Apologies in a legal setting: Insights from research into injured parties' experiences of apologies after an adverse event. Psychiatry, Psychology and Law.
Babawayh, M. ibn A. (1984). Man, La Yahduruhu al-Faqih. Qom: Society of Seminary Teachers Publications. (in Arabic)
Badini, H. (2012). Civil liability arising from violation of moral rights related to personality and human rights. Journal of Law, 42(1). (in Persian)
Biparva, A. (2019). Media, Human Rights and Citizenship in the Age of Globalization. Tehran: Mizan. (in Persian)
Civil Liability Act. (1960). Article 10. (in Persian)
Cohen, J. R. (1999). Advising clients to apologize. Southern California Law Review, 72, 1009-1069.
Computer Crimes Act. (2009). Provisions on defamation, dissemination of false information and restoration of reputation. (in Persian)
Criminal Procedure Code. (2013). Article 14 and its notes. (in Persian)
De Rey, S. (2023). Apologies as a private law remedy: Emerging on the European legal scene. Private law remedies literature.
Ghasemzadeh, M. (2009). Civil Liability and Non-Contractual Obligations. Tehran: Mizan. (in Persian)
Heidari Mahboob, M. R., et al. (2020). Media restoration of reputation: A critical study of publication of acquittal judgments. Media, 31(4). (in Persian)
Judgment No. 1159 of Branch 36 of the General Court of Qom. (2002). Obligation to deny statements and apologize in the presence of first-degree relatives. 19 September 2002. (in Persian)
Judgment No. 9209970270100932 of Branch 56 of the Tehran Court of Appeal. (2013). Compensation for non-pecuniary damage caused by dissemination of false information and obligation to publish an apology in a widely circulated newspaper. 17 November 2013. (in Persian)
Judicial Meeting of Ahvaz. (2018). Claiming moral damage resulting from crime and the financial or non-financial nature of apology as a claim. Judicial Meeting, 25 July 2018. (in Persian)
Katouzian, N. (1989). Non-Contractual Obligations, Vol. 4. Tehran: Behnashr. (in Persian)
Majid, A., Karim, R., Thanasegaran, H., Ho, R., & Lee, M. Y. (2023). The apology as a remedy in defamation in Malaysia and Hong Kong. Tort Law Review, 29(2), 197-209.
Motahari, A. (2006). Moral Damage in Judicial Decisions with Emphasis on Iranian and Egyptian Law. Qom: Mofid University. (in Persian)
Najafi Fattahi, S. (2004). Monetary compensation for moral damage in Iranian law. Journal of the Bar Association, 186-187. (in Persian)
Nikfarjam, Z. (2013). Compensation for moral damage in jurisprudence and law. Jurisprudential Foundations of Islamic Law, 6(11). (in Persian)
Parvin, F. (2001). Moral Damages in Iranian Law. Tehran: Qoqnoos. (in Persian)
Press Law and the Executive Regulation of the Press Law. (1986/2016). Provisions on publications and electronic media. (in Persian)
Publication and Free Access to Information Act. (2009). Article 21. (in Persian)
Qorbani, R., et al. (2024). Ethical dimensions of moral injury in victims of human rights violations and methods of compensation for non-pecuniary damage. Ethics in Science and Technology, 19(2), 50-56. (in Persian)
Rezaei, H. (2020). Apology or non-apology: An interdisciplinary approach to discourse analysis of official apologies in Iranian media. Linguistic Research, 2(77). (in Persian)
Robbennolt, J. K. (2003). Apologies and legal settlement: An empirical examination. Michigan Law Review, 102(3), 460-516.
Robbennolt, J. K. (2024). Apologies, remorse, and amends: Empirical legal studies. European Journal of Empirical Legal Studies.
Sabbar, S., et al. (2015). Factors associated with audience trust in new and traditional media: A look at media type, message content and audience characteristics. Journal of New Media Studies, 1(4). (in Persian)
Shuman, D. W. (1999). The role of apology in tort law. Judicature, 83.
Vandenbussche, W. (2018). Rethinking non-pecuniary remedies for defamation: The case for court-ordered apologies. SSRN Working Paper.
Zwart-Hink, A. M., Akkermans, A. J., & van Wees, K. A. P. C. (2014). Compelled apologies as a legal remedy: Some thoughts from a civil law jurisdiction. University of Western Australia Law Review, 38(1), 100-122.
